3.1

Ç’mendojnë dijetarët për njohjen?

Spread the love

Autor: Dr. Eidi Ekber

Një grup dijetarësh janë të mendimit se kur është fjala për gjërat e padukshme me karakter të botës tjetër, nuk kemi asnjë element të njohjes direkte, andaj është më mirë t’i largohemi atyre. Meqenëse janë gjëra misterioze, si për shembull Ahireti, i panjohur nga shqisat tona dhe mendja jonë, mund të shpenzojmë sa të duash kohë duke diskutuar për to, por gjithçka do të ishte e kotë, sepse nuk kemi asnjë argument që do të dëshmonte nëse kemi të drejtë apo jo. Këtë grup e quajnë skeptikë, e këta janë që dyshojnë që mund të arrihet diçka me përsiatje.

Grupi i dytë, ndërkaq, deklarojnë se duke pasur parasysh që në brendinë tonë kemi aftësinë e njohjes së gjërave të botës tjetrën, duhet vetëm të pastrojmë egon dhe të lirojmë natyrshmërinë dhe do të dëshmohemi për të vërtetat të cilat përndryshe janë të paarritshme. Këtu do të përmend një shembull të garës mes piktorëve kinezëve dhe romakëve. Ata vendosën një pengesë midis tyre – në një mur pikturonin kinezët, kurse në murin tjetër romakët. Romakët nuk dëgjoheshin fare gjersa nga ana e kinezëve dëgjohej shamatë pune. Kur komisioni larguan pengesën, panë dy piktura, dhe pikturën e romakëve e vlerësuan më të mirë. Mirëpo, ata në mur kishin vendosur një pasqyrë në të cilën reflektohej piktura e kinezëve, vetëm pak e pastruan pasqyrën dhe ajo shkëlqente. Ky tregim na porosit që mbështetësit e kësaj teze lidhur me pastrimin e shpirtit dëshirojnë të theksojnë se nëse njeriu e pastron nefsin (egon) e vet, të gjitha të vërtetat e kësaj bote do të pasqyrohen në shpirtin e tij dhe do t’i shohë qartë si në pasqyrë, të tillë janë arifët, gnostikët, të devotshmit dhe sufijtë.

Grupi i tretë deklaron se beson në pastrimin e shpirtit si dhe në gjithçka që e thonë të tjerët, por gjithashtu, besojnë se këto vërtetësi abstrakte janë edhe më tej të pakapshme për mendjen tonë. Ne nuk dimë asgjë lidhur me vetitë positive e as negative të Krijuesit. Këtu bëhet fjalë për besimtarët të cilët rezonojnë (arsyetojnë): është një varg emrash të Zotit të përmendur në Kuran, por ne nuk e dimë në çfarë raporti janë ata ndaj Zotit: nëse janë pozitivë ose negativë; nuk jemi në gjendje të kuptojmë kualitetin e këtyre veçorive. Ne me mendjen tonë nuk mund të konkludojmë nëse Zoti është qenia më superiore. Ne, në realitet, nuk e dimë çka nënkupton kjo. Kur dikush na thotë se është Zoti Ai të Cilin nuk e krijoi askush, ne këtë, në të vërtetë, nuk e kemi fort të qartë. Përsiatja e tyre përkufizohet në sa vijon: Nëse nuk e dimë as faktin se askush nuk e ka krijuar, atëherë nuk e dimë nëse është një, dy, nëse ka trup apo jo, fle gjumë apo jo, lëviz apo jo. Ka me qindra të panjohurash të tjera për Krijuesin, të cilat atëherë na bëhen të paqarta. Mirëpo ekziston një rrugë, e ajo është të vijë Shpallja nga Qielli përmes pejgamberit dhe prej tij të dëgjojmë këto informacione (lajme) nga bota tjetër. Përndryshe ne nuk dimë asgjë. Madje nuk kemi të drejtë as të diskutojmë nëse ekziston një rrugë logjike për njohjen e Krijuesit apo kjo është vetëm rruga e pastrimit të shpirtit.

Grupi i katërt konsideron se mënyra e vetme e drejtë për veprim në Islam është bindja e plotë ndaj dispozitave të caktuara dhe asgjë më shumë. Ata, tradicionalistët, deklarojnë se është risi (bid’at) të diskutohet për diçka të panjohur. Nëse pyesim për diçka për çka e dimë paraprakisht se do të marrim përgjigje të pasaktë, është bid’at të pyesim. Kështu arsyetojnë tradicionalistët të cilët janë ithtarë të komentimit tekstual të hadithit.

(Revista “Vlera”, nr. 14, prill 2015, fq. 39)




There are 83 comments

Add yours
  1. Ariella

    What’s up it’s me, I am also visiting this website daily, this web
    site is in fact pleasant and the people are actually
    sharing nice thoughts.

  2. 온라인카지노

    My partner and I stumbled over here from a different page and
    thought I may as well check things out. I like what I see so now i’m following you.
    Look forward to looking at your web page repeatedly.

  3. 유흥알바

    They have beern a television writer, teacher, opera singer, public relations manager, lawyer, management
    consultant, fundraiser and monetary adviser, amongst other professions.

  4. 오피사이트

    I believe people who wrote this needs true loving because it’s a blessing.
    So let me give back and shout out on change your life and if you want to have a checkout I
    will share info about how to learn SNS marketing Don’t
    forget.. I am always here for yall. Bless yall!

  5. 밤알바

    If Disaney or Hasbro had an concept for a toy, they’d
    come to me with a sketch, and I’d make that into an actual physical
    point that would then get mass-developed.

  6. Shani

    This is very interesting, You’re a very skilled blogger. I have joined your
    feed and look forward to seeking more of your magnificent post.
    Also, I have shared your web site in my social networks!

  7. Celsa

    I am really impressed together with your writing talents as
    well as with the structure on your weblog.
    Is that this a paid subject matter or did you customize it your self?
    Anyway keep up the excellent quality writing, it’s rare to see a nice weblog like this one today..

  8. koop endep 25 mg online in Brussel

    Magnificent items from you, man. I’ve keep in mind your stuff prior to and you’re just too
    great. I actually like what you’ve obtained right here, really like what you’re stating and the way in which wherein you assert
    it. You are making it entertaining and you continue to take care of to stay it
    sensible. I cant wait to learn far more from you.
    That is actually a wonderful website.

  9. Kayleigh

    I’m curious to find out what blog system you are
    utilizing? I’m experiencing some small security issues with my latest blog and I would like to find something
    more secure. Do you have any recommendations?

  10. Sicherer Online-Kauf von Medikamenten

    Greetings from Carolina! I’m bored to death at work so I decided to browse your site on my iphone during lunch break.
    I really like the information you provide here and can’t wait to take
    a look when I get home. I’m shocked at how fast your
    blog loaded on my cell phone .. I’m not even using WIFI,
    just 3G .. Anyways, amazing site!

  11. Florian

    Thanks for your personal marvelous posting! I definitely enjoyed reading it, you are
    a great author. I will make sure to bookmark your blog
    and will come back in the foreseeable future. I want to encourage you to ultimately continue your great
    work, have a nice morning!

  12. effexor ohne ärztliche Verschreibung in Berlin

    Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates.
    I’ve been looking for a plug-in like this for quite some time and was
    hoping maybe you would have some experience with something like this.

    Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading
    your blog and I look forward to your new updates.

  13. Dieter

    you are in reality a excellent webmaster. The site loading pace is incredible.
    It seems that you’re doing any unique trick. Also, The
    contents are masterwork. you’ve done a magnificent job on this topic!

  14. acheter lipazil en Allemagne en ligne

    Hi there! This is kind of off topic but I need some advice from an established blog.
    Is it hard to set up your own blog? I’m not very techincal but I can figure things out pretty quick.
    I’m thinking about setting up my own but I’m not sure where to begin. Do you have any points or suggestions?

    Appreciate it

  15. cena lorfast dostępnego online w Gdańsku

    Howdy I am so thrilled I found your website, I really
    found you by error, while I was searching on Digg for something else, Nonetheless I am here
    now and would just like to say thank you for a remarkable post and a
    all round enjoyable blog (I also love the theme/design), I don’t have
    time to browse it all at the minute but I have saved it and also added your RSS feeds, so when I
    have time I will be back to read much more, Please do keep up the excellent work.

  16. venlafaxine te koop in Franse apotheek

    Just wish to say your article is as astonishing.
    The clarity in your post is simply great and i could
    assume you’re an expert on this subject. Well with your permission allow me to grab your RSS feed to
    keep up to date with forthcoming post. Thanks a million and please continue the enjoyable work.

  17. Joseph

    Thanks a lot for sharing this with all people you
    actually realize what you are talking about! Bookmarked.
    Kindly additionally discuss with my web site =).
    We may have a link change contract among us

  18. Lisitril autentico senza prescrizione in Italia

    Undeniably believe that which you stated. Your favorite justification seemed to be on the net the simplest thing to be aware of.
    I say to you, I certainly get annoyed while people consider worries that they plainly do not
    know about. You managed to hit the nail upon the top and defined out
    the whole thing without having side-effects , people can take a signal.
    Will likely be back to get more. Thanks


Post a new comment